Thursday, March 20, 2014

Ενα ανθος μεσα απο τον πολεμο

Αν και βρισκομαι σε μια εξαιρετικα δυσκολη , εως ακαταστατη , θεση σκεφτηκα πως ειναι χρησιμο να αποκαλυψω για αλλη  μια φορα τις αποψεις μου , ειδικα τωρα που φαινονται να ξετυλιγονται τοσο γνησια απο μεσα μου . Τα θεματα που θελω να θιξω σε αυτην την "φιλοσοφικη " μου πραγματεια ειναι περισσοτερο προσωπικα απ'οτι αρχικα πιστευα . Γι'αυτο θα σταθω μοναχα σε μια κριτικη ενος βιβλιου που με τον πιο δημιουργικο τροπο με σημαδεψε .
 Το βιβλιο αυτο δεν θα μπορουσε να ειναι αλλο απο το <<Προβλημα Σπινοζα >> του Irvyn Yallom  , ενος ψυχιατρου στο πανεπιστημιο του Σταντφορντ . Το εκτενες μυθιστορημα του αποτελει ατοφιο προιον της υπερτροφικης του περιεργειας , η οποια κινητοποιηθηκε σε μια επισκεψη του στο μουσειο του Σπινοζα στο Ρεινσμπερχ της Ολλανδιας . Εκει πληροφορηθηκε απο τον υπευθυνο του μουσειου την Ναζιστικη λεηλατηση της βιβλιοθηκης του Σπινοζα , που δοκιμο ειναι να σημειωθει πως ειναι Εβραιος στοχαστης . Η λεηλατηση δεν εγινε προς καταστροφη του εργου του , οπως θα περιμενε κανεις . Αντιθετως , ως στοχο ειχε την συστηματικη και διεξοδικη διερευνηση του " προβληματος Σπινοζα "  ενος φαινομενου που φαινεται να προβληματιζε ιδιαιτερως τον αντισημιτη Ροζενμπεργκ , που υπηρξε ο βασικος ιδεολογος των Ναζι .
 Φυσικα το "Προβλημα Σπινοζα " ως προς την ιστορικοτητα του δεν μπορει να αναλυθει  καθως αποτελει ενα μυστικο  ή ορθοτερα μια μυχια αναστατωση που πηρε στον ταφο του ο Ροζενμπερκ . Ωστοσο το γεγονος αυτο δεν αποθαρρυνε τον Yallom  να προσπαθησει μεσω της επιστημονικης του γνωσης της ψυχιατρικης να παρουσιασει μια πιθανη εκδοχη του προβληματος αυτου . Μαλιστα , προχωρησε και ενα βημα παραπερα , που μαλλον ηταν αρκετα φιλοδοξο αλλα τουλαχιστον κατα τη δικη μου γνωμη αρκετα επιτυχημενο , να σκιαγραφησει τον ψυχικο κοσμο των δυο του ηρωων , Ροζενμπεργκ και Σπινοζα . Γι'αυτο το εξαιρετικα δυσκολο εγχειρημα χρησιμοποιησε πολυ την φαντασια του , παρολο που προσπαθουσε να μεινει πιστος στα ιστορικα γεγονοτα .
 Ισως αυτο να ειναι και το μαγικο με το βιβλιο του . Το γεγονος δηλαδη οτι δεν μενει στην εξιστορηση μιας απλης πιθανης ιστοριας , αλλα την συνδεει τοσο στενα με την πρααγματικοτητα και την ιστορια , ωστε να φαινεται σαν δυο διαφορετικες εποχες να ξετυλιγονται μπροστα σου . Εγω ενιωσα πως ημουν παρων στην ζωη του Αλφρεντ Ροζενμπεργκ αλλα και του Μπενεντικτους Σπινοζα ταυτοχρονα . Ενιωθα πως ειχα καταφερει να ανακαλυψω εστω και αμυδρα μια περιοχη του χαρακτηα τους που εκτοτε ηταν ανεξερευνητη . Νομιζω πως αυτην την συνδεση την καταφερε με αριστουργηματικο τροπο ο Yallom . Τους παρουσιασε και τους δυο ακολουθωντας αντικειμενικες ψυχιατρικες αρχες και φαινοταν να ηταν δικαιος ως προς την απεικονιση των δυο αυτων διαφορετικων κοσμων . Ολα τα καλα του Σπινοζα ειχαν να αντιμετωπισουν τη σκοτεινη τους πλευρα και ολα τα αρνητικα του Ροζενμπεργκ ηλθαν να εξομαλυνθουν με τα αντιστοιχα θετικα .
 Συστηνω ανεπιφυλαχτα την αναγνωση (σε βαθος παντοτε ) του βιβλιου αυτου το οποιο με εναν εξαιρετικα ευφυεστατο τροπο κατορθωνει να ψυχογραφει τελικα τον χαρακτηρα του Αναγνωστη μεσα απο την ψυχαναλυση δυο τελειως διαφορετικων κοσμων . Μπορει να υπαρχουν βεβαια καποια σημεια που να ειναι καπως δυσνοητα ή και δυσκολα για καποιον που δεν γνωριζει αρκετα για τη φιλοσοφια του Σπινοζα και για την ιστορια της Γερμανιας τα χρονια του Ραιχ , εντουτοις η απλη αλλα παντοτε υψηλη γλωσσα του Yallom σε συνδυασμο με την λεπτομερειακη του επεξηγηση των γεγονοτων συντομα καλυπτουν αυτες τις σκοτεινες κηλιδες και δινουν την ευκαιρια και στον απλο ανθρωπο να απολαυσει τη συνθεση των αντιθεσεων σε εναν κοσμο ακαθοριστο , ρευστο και θεοτρελο .